The Twelve Dancing Princesses

There was a king who had twelve beautiful daughters. They slept in twelve beds all in one room; and when they went to bed, the doors were shut and locked up; but every morning their shoes were found to be quite worn through as if they had been danced in all night; and yet nobody could find out how it happened, or where they had been.

Ngày xưa có một vị vua có mười hai người con gái xinh đẹp. Các nàng ngủ chung một phòng, trên mười hai chiếc giường; và mỗi khi đi ngủ, cửa phòng đều được đóng và khóa chặt; thế nhưng cứ mỗi sáng, giày của các nàng lại mòn vẹt như thể đã nhảy múa suốt đêm; vậy mà không ai biết được chuyện gì đã xảy ra, hay các nàng đã đi đâu.

Then the king made it known to all the land, that if any person could discover the secret, and find out where it was that the princesses danced in the night, he should have the one he liked best for his wife, and should be king after his death; but whoever tried and did not succeed, after three days and nights, should be put to death.

Nhà vua bèn truyền cho khắp thiên hạ hay rằng, nếu ai tìm ra được bí mật ấy, khám phá được nơi các công chúa nhảy múa ban đêm, thì người đó sẽ được chọn lấy nàng nào mình thích nhất làm vợ, và sau khi vua băng hà sẽ được lên ngôi kế vị; nhưng ai thử mà không thành công, sau ba ngày ba đêm, sẽ phải chịu án tử hình.

A king’s son soon came. He was well entertained, and in the evening was taken to the chamber next to the one where the princesses lay in their twelve beds. There he was to sit and watch where they went to dance; and, in order that nothing might pass without his hearing it, the door of his chamber was left open.

Chẳng bao lâu, một vị hoàng tử tìm đến. Chàng được tiếp đãi nồng hậu, và đến tối được đưa vào căn phòng liền kề với phòng ngủ của mười hai công chúa. Ở đó chàng phải ngồi canh xem các nàng đi nhảy múa ở đâu; và để không bỏ lỡ điều gì, cửa phòng chàng được để ngỏ.

But the king’s son soon fell asleep; and when he awoke in the morning he found that the princesses had all been dancing, for the soles of their shoes were full of holes. The same thing happened the second and third night: so the king ordered his head to be cut off. After him came several others; but they had all the same luck, and all lost their lives in the same manner.

Nhưng chàng hoàng tử chẳng mấy chốc đã thiếp đi; và khi tỉnh giấc vào buổi sáng, chàng thấy các công chúa đều đã nhảy múa suốt đêm, vì đế giày của họ đã thủng lỗ chỗ. Chuyện tương tự xảy ra vào đêm thứ hai và thứ ba: thế là nhà vua ra lệnh chém đầu chàng. Sau chàng còn nhiều người khác đến thử vận may; nhưng tất cả đều chung số phận, và đều bỏ mạng theo cùng một cách.

Now it chanced that an old soldier, who had been wounded in battle and could fight no longer, passed through the country where this king reigned: and as he was travelling through a wood, he met an old woman, who asked him where he was going. ‘I hardly know where I am going, or what I had better do,’ said the soldier; ‘but I think I should like very well to find out where it is that the princesses dance, and then in time I might be a king.’

Bấy giờ, có một người lính già, từng bị thương trong trận mạc và không còn sức chiến đấu nữa, đi ngang qua vương quốc của nhà vua này: khi đang băng qua một khu rừng, ông gặp một bà lão, bà hỏi ông đang đi đâu. “Tôi cũng chẳng rõ mình đang đi đâu, hay nên làm gì,” người lính đáp; “nhưng tôi nghĩ tôi rất muốn tìm ra nơi các công chúa nhảy múa, rồi biết đâu sau này tôi sẽ trở thành vua.”

‘Well,’ said the old dame, ‘that is no very hard task: only take care not to drink any of the wine which one of the princesses will bring to you in the evening; and as soon as she leaves you pretend to be fast asleep.’

“À,” bà lão nói, “việc đó không khó lắm đâu: chỉ cần cẩn thận đừng uống chút rượu nào mà một trong các công chúa sẽ mang đến cho ngươi vào buổi tối; và ngay khi nàng rời đi, hãy giả vờ ngủ say.”

Then she gave him a cloak, and said, ‘As soon as you put that on you will become invisible, and you will then be able to follow the princesses wherever they go.’ When the soldier heard all this good counsel, he determined to try his luck: so he went to the king, and said he was willing to undertake the task.

Rồi bà đưa cho ông một chiếc áo choàng, và nói, “Chỉ cần khoác chiếc áo này vào, ngươi sẽ trở nên vô hình, và khi đó ngươi có thể đi theo các công chúa bất kể họ đến đâu.” Khi nghe những lời chỉ dẫn quý báu ấy, người lính quyết định thử vận may: thế là ông đến gặp nhà vua, và nói rằng mình sẵn lòng nhận thử thách này.

He was as well received as the others had been, and the king ordered fine royal robes to be given him; and when the evening came he was led to the outer chamber. Just as he was going to lie down, the eldest of the princesses brought him a cup of wine; but the soldier threw it all away secretly, taking care not to drink a drop. Then he laid himself down on his bed, and in a little while began to snore very loud as if he was fast asleep.

Ông được tiếp đón chu đáo như những người trước, và nhà vua ra lệnh ban cho ông những bộ y phục hoàng gia lộng lẫy; và khi tối đến, ông được dẫn vào căn phòng ngoài. Vừa lúc ông định nằm xuống, công chúa cả mang đến cho ông một chén rượu; nhưng người lính lén đổ hết đi, cẩn thận không uống một giọt nào. Rồi ông nằm xuống giường, và chẳng bao lâu bắt đầu ngáy thật to như thể đã ngủ say.

When the twelve princesses heard this they laughed heartily; and the eldest said, ‘This fellow too might have done a wiser thing than lose his life in this way!’ Then they rose up and opened their drawers and boxes, and took out all their fine clothes, and dressed themselves at the glass, and skipped about as if they were eager to begin dancing.

Khi mười hai công chúa nghe thấy tiếng ngáy ấy, họ cười vang; và công chúa cả nói, “Gã này lẽ ra có thể làm điều khôn ngoan hơn là bỏ mạng theo cách này!” Rồi các nàng đứng dậy, mở tủ và rương, lấy ra tất cả những bộ váy đẹp nhất, trang điểm trước gương, và nhảy nhót như thể nóng lòng muốn bắt đầu khiêu vũ.

But the youngest said, ‘I don’t know how it is, while you are so happy I feel very uneasy; I am sure some mischance will befall us.’ ‘You simpleton,’ said the eldest, ‘you are always afraid; have you forgotten how many kings’ sons have already watched in vain? And as for this soldier, even if I had not given him his sleeping draught, he would have slept soundly enough.’

Nhưng công chúa út nói, “Em không hiểu sao, khi các chị vui vẻ thế này em lại thấy bất an; em chắc chắn sẽ có chuyện chẳng lành xảy đến với chúng ta.” “Đồ ngốc,” công chúa cả nói, “lúc nào em cũng sợ hãi; em quên mất bao nhiêu hoàng tử đã canh chừng vô ích rồi sao? Còn về gã lính này, dù chị có không cho hắn uống thuốc ngủ thì hắn cũng đã ngủ say sưa rồi.”

When they were all ready, they went and looked at the soldier; but he snored on, and did not stir hand or foot: so they thought they were quite safe; and the eldest went up to her own bed and clapped her hands, and the bed sank into the floor and a trap-door flew open.

Khi tất cả đã sẵn sàng, các nàng đến xem người lính; nhưng ông vẫn ngáy đều, không hề động đậy tay chân: thế là các nàng nghĩ mình đã an toàn; rồi công chúa cả đi đến giường mình và vỗ tay, chiếc giường liền chìm xuống sàn và một cánh cửa sập bật mở.

The soldier saw them going down through the trap-door one after another, the eldest leading the way; and thinking he had no time to lose, he jumped up, put on the cloak which the old woman had given him, and followed them; but in the middle of the stairs he trod on the gown of the youngest princess, and she cried out to her sisters, ‘All is not right; someone took hold of my gown.’ ‘You silly creature!’ said the eldest, ‘it is nothing but a nail in the wall.’

Người lính thấy các nàng lần lượt đi xuống qua cánh cửa sập, công chúa cả dẫn đầu; nghĩ rằng mình không còn thời gian để chần chừ, ông vội bật dậy, khoác lên chiếc áo choàng mà bà lão đã cho, rồi đi theo họ; nhưng giữa cầu thang ông giẫm phải vạt váy của công chúa út, khiến nàng kêu lên với các chị, “Có gì không ổn; có ai đó vừa nắm lấy váy của em.” “Đồ ngốc nghếch!” công chúa cả nói, “chỉ là một chiếc đinh trên tường thôi.”

Then down they all went, and at the bottom they found themselves in a most delightful grove of trees; and the leaves were all of silver, and glittered and sparkled beautifully. The soldier wished to take away some token of the place; so he broke off a little branch, and there came a loud noise from the tree. Then the youngest daughter said again, ‘I am sure all is not right—did not you hear that noise? That never happened before.’ But the eldest said, ‘It is only our princes, who are shouting for joy at our approach.’

Rồi tất cả đi xuống, và đến cuối cùng họ thấy mình đang ở trong một khu rừng cây tuyệt đẹp; những chiếc lá đều bằng bạc, lấp lánh và óng ánh tuyệt vời. Người lính muốn mang theo một vật gì đó làm bằng chứng nơi này; nên ông bẻ một cành cây nhỏ, và từ cái cây phát ra một tiếng động lớn. Công chúa út lại lên tiếng, “Em chắc chắn có gì không ổn—các chị không nghe thấy tiếng động đó sao? Điều đó chưa từng xảy ra trước đây.” Nhưng công chúa cả nói, “Đó chỉ là các hoàng tử của chúng ta, đang reo vui khi thấy chúng ta đến gần thôi.”

Then they came to another grove of trees, where all the leaves were of gold; and afterwards to a third, where the leaves were all glittering diamonds. And the soldier broke a branch from each; and every time there was a loud noise, which made the youngest sister tremble with fear; but the eldest still said, it was only the princes, who were crying for joy. So they went on till they came to a great lake; and at the side of the lake there lay twelve little boats with twelve handsome princes in them, who seemed to be waiting there for the princesses.

Rồi họ đến một khu rừng khác, nơi tất cả lá cây đều bằng vàng; và sau đó đến khu rừng thứ ba, nơi lá cây toàn là kim cương lấp lánh. Và người lính bẻ một cành từ mỗi khu rừng; mỗi lần như vậy đều có một tiếng động lớn vang lên, khiến công chúa út run lên vì sợ hãi; nhưng công chúa cả vẫn nói, đó chỉ là các hoàng tử đang reo vui mừng rỡ. Cứ thế họ đi mãi cho đến khi đến một hồ nước lớn; và bên bờ hồ có mười hai chiếc thuyền nhỏ với mười hai chàng hoàng tử tuấn tú ngồi trong đó, dường như đang chờ đợi các công chúa.

One of the princesses went into each boat, and the soldier stepped into the same boat with the youngest. As they were rowing over the lake, the prince who was in the boat with the youngest princess and the soldier said, ‘I do not know why it is, but though I am rowing with all my might we do not get on so fast as usual, and I am quite tired: the boat seems very heavy today.’ ‘It is only the heat of the weather,’ said the princess: ‘I feel it very warm too.’

Mỗi công chúa bước lên một chiếc thuyền, và người lính bước lên cùng chiếc thuyền với công chúa út. Khi họ đang chèo thuyền qua hồ, chàng hoàng tử ngồi cùng thuyền với công chúa út và người lính nói, “Tôi không hiểu sao, dù tôi đang chèo hết sức nhưng chúng ta lại không đi nhanh như mọi khi, tôi thấy khá mệt: hôm nay chiếc thuyền có vẻ nặng quá.” “Chỉ là do thời tiết nóng thôi,” công chúa đáp: “em cũng thấy nóng lắm.”

On the other side of the lake stood a fine illuminated castle, from which came the merry music of horns and trumpets. There they all landed, and went into the castle, and each prince danced with his princess; and the soldier, who was all the time invisible, danced with them too; and when any of the princesses had a cup of wine set by her, he drank it all up, so that when she put the cup to her mouth it was empty. At this, too, the youngest sister was terribly frightened, but the eldest always silenced her.

Bên kia hồ là một lâu đài lộng lẫy sáng rực ánh đèn, từ đó vọng ra tiếng nhạc vui tươi của kèn và tù và. Tất cả họ cập bến, đi vào lâu đài, và mỗi hoàng tử khiêu vũ cùng công chúa của mình; còn người lính, vẫn vô hình suốt thời gian đó, cũng khiêu vũ cùng họ; và mỗi khi có một chén rượu được đặt bên cạnh công chúa nào, ông liền uống cạn, khiến khi nàng đưa chén lên miệng thì chén đã trống rỗng. Trước cảnh đó, công chúa út lại sợ hãi khủng khiếp, nhưng công chúa cả luôn trấn an nàng.

They danced on till three o’clock in the morning, and then all their shoes were worn out, so that they were obliged to leave off. The princes rowed them back again over the lake (but this time the soldier placed himself in the boat with the eldest princess); and on the opposite shore they took leave of each other, the princesses promising to come again the next night.

Họ khiêu vũ mãi cho đến ba giờ sáng, khi ấy giày của tất cả đã mòn hết, nên họ đành phải ngừng lại. Các hoàng tử chèo thuyền đưa họ trở lại qua hồ (nhưng lần này người lính ngồi cùng thuyền với công chúa cả); và ở bờ bên kia họ chia tay nhau, các công chúa hẹn sẽ trở lại vào đêm hôm sau.

When they came to the stairs, the soldier ran on before the princesses, and laid himself down; and as the twelve sisters slowly came up very much tired, they heard him snoring in his bed; so they said, ‘Now all is quite safe’; then they undressed themselves, put away their fine clothes, pulled off their shoes, and went to bed.

Khi đến cầu thang, người lính chạy lên trước các công chúa, và nằm xuống giường; và khi mười hai chị em chậm rãi bước lên, người mệt lử, họ nghe thấy ông đang ngáy trên giường; nên họ nói, “Giờ thì đã an toàn rồi”; rồi họ cởi bỏ y phục, cất những bộ váy đẹp, tháo giày ra, và đi ngủ.

In the morning the soldier said nothing about what had happened, but determined to see more of this strange adventure, and went again the second and third night; and every thing happened just as before; the princesses danced each time till their shoes were worn to pieces, and then returned home. However, on the third night the soldier carried away one of the golden cups as a token of where he had been.

Vào buổi sáng, người lính không nói gì về những gì đã xảy ra, nhưng quyết định xem thêm về cuộc phiêu lưu kỳ lạ này, và tiếp tục đi theo vào đêm thứ hai và thứ ba; mọi chuyện đều diễn ra y như trước; các công chúa mỗi lần đều nhảy múa cho đến khi giày mòn nát, rồi mới trở về nhà. Tuy nhiên, vào đêm thứ ba, người lính mang theo một chiếc chén vàng làm bằng chứng cho nơi mình đã đến.

As soon as the time came when he was to declare the secret, he was taken before the king with the three branches and the golden cup; and the twelve princesses stood listening behind the door to hear what he would say. And when the king asked him. ‘Where do my twelve daughters dance at night?’ he answered, ‘With twelve princes in a castle under ground.’ And then he told the king all that had happened, and showed him the three branches and the golden cup which he had brought with him.

Ngay khi đến lúc phải khai ra bí mật, ông được đưa đến trước nhà vua cùng với ba cành cây và chiếc chén vàng; và mười hai công chúa đứng nghe sau cánh cửa để xem ông sẽ nói gì. Và khi nhà vua hỏi ông, “Mười hai con gái của ta nhảy múa ở đâu vào ban đêm?” ông đáp, “Cùng mười hai hoàng tử trong một lâu đài dưới lòng đất.” Rồi ông kể cho nhà vua nghe tất cả những gì đã xảy ra, và cho vua xem ba cành cây cùng chiếc chén vàng mà ông đã mang về.

Then the king called for the princesses, and asked them whether what the soldier said was true: and when they saw that they were discovered, and that it was of no use to deny what had happened, they confessed it all. And the king asked the soldier which of them he would choose for his wife; and he answered, ‘I am not very young, so I will have the eldest.’—And they were married that very day, and the soldier was chosen to be the king’s heir.

Nhà vua liền cho gọi các công chúa đến, và hỏi họ liệu những gì người lính nói có đúng không: và khi thấy mình đã bị phát hiện, và việc chối cãi những gì đã xảy ra cũng vô ích, các nàng đành thú nhận tất cả. Nhà vua hỏi người lính xem ông muốn chọn ai trong số họ làm vợ; ông đáp, “Tôi không còn trẻ nữa, nên tôi sẽ chọn công chúa cả.”—Và họ thành hôn ngay trong ngày hôm đó, và người lính được chọn làm người kế vị ngai vàng của nhà vua.